ابرکوه شهریست با سابقه چند هزار ساله که بارها خرابی و آبادی و رونق و کسادی را تجربه کرده است و امروز همچنان صبور در دامن کویر تفته مرکزی ایران آرمیده است. این شهر کوچک و صمیمی با مساحتی حدود شش هزار کیلومتر در مسیر راه یزد ، شیراز و در فاصله ۱۴۰ کیلومتری غرب یزد و ۳۰۰ کیلو متری شیراز قرار گرفته است، ارتفاع آن از سطح دریا ۱۵۰۰ متر و آب و هوای آن طبق شرایط اقلیمی فلات مرکزی ایران با تابستانهای گرم و خشک تا ۴۰ درجه و زمستاهای سرد و خشک تا ۵ درجه زیر صفر و میانگین بارندگی ۵۰ میلی متر است. مرکز این شهرستان، ابرکوه و دو بخش مرکزی و بهمن و۴ دهستان در محدوده این شهرستان قرار دارند.

آنچه گفتنیست این است که این شهر به یادگار مانده از تاریخ ، دارای آثار بجا مانده از گذشته است که مدنیت و سبقه تاریخی آن را به اثبات می رساند و در ارسن شهری گذشته از جمله عناصر حساب شده و ارزشمند بوده اند و امروز برای ما بعنوان سندی افتخار آمیز بجا مانده اند آنچه مسلّم است ما نیز در تداوم نیاکان اندیشمندمان موظفیم بر گستره این افتخارات بیافزایم تا شهر سازی امروز ما نیز حرفی برای گفتن داشته باشد.گنبد عالی با هزار سال قدمت سرو ۴۰۰ ساله مسجد جامع خندقهای سنگی خانه آقازاده مزار عزیزالدین نسفی قاعه شهرسب و دهها اثر ارزشمند دیگر من جمله بافت تاریخی و وسیع آن از مواردیست که به غنای تاریخی و میراثی این شهر می افزایند.

در زمینه کشاورزی گندم از جمله محصولات استراتژیک شهر ابرکوه می باشد که سرانه تولید آن در استان حرف اول را می زند و بی گمان کمتر کسیست که دیگر محصولات شیرین و بیاد ماندنی این شهر را نشناسد زرد آلو سیفی جات پیاز بادمجان و … از این جمله اند.

موقعیت ابرکوه بعنوان یکی از مرکزی ترین نقاط شهری کشور و دسترسی آن به شهرهای بزرگی مثل یزد شیراز و اصفهان که موقعیت باراندازی و حمل و نقل آن را تثبیت می کند منابع انسانی فراوان و توانمندی آن در زمینه شعر و ادبیات قابل اغماض نیست و می تواند افتخارات بسیاری را برای استان و کشور عزیز رقم بزند.

شهرستان ابرکوه با مساحت ۵۶۴۱ کیلو متر مربعی یکی از شهرستانهای استان یزد می باشد که در جنوب غربی استان یزد واقع شده است . این شهرستان از شمال محدود است به شهرستان صدوقِ استان یزد و شهرستان شهرضا استان اصفهان، از شرق به شهرستان خاتمِ یزد و از غرب و جنوب به شهرستان آبادهِ  استان فارس.
از نظر توپوگرافی، دشت ابرکوه جزئی از فلات خشک مرکزی ایران است که رشته کوههای زاگرس چون حصاری انتهای این دشت را در جهت غرب و جنوب در بر می گیرد و کَفه ( کویر) ابرکوه با کمتر از ۱۴۵۰ متر پست ترین محل این حوزه است.کفه یا چاله یا کویر ابرکوه در سمت شرق، مرکز بخش کم ارتفاع ترین قسمت این ناحیه را تشکیل می دهد . طبق سوابق موجود ، کفه ابرکوه در گذشته زیر آب بوده و در اثر خشکسالی و تبخیرآب آن ، خشک شده و در حال حاضر بصورت دریاچه نمکی قسمت شرق منطقه را پوشانیده است .علاوه بر آن کویر طاقستان و باتلاق  گاوخونی در شمال بخش و کویر هرات و مروست در حد جنوبی آن قرار دارند.
وجه تسمیه ابرکوه بدین صورت بوده که، از آنجایی که این شهر ابتدا در پای کوه ساخته شده، آنرا «برکوه» می گفتند که در گویش مردم به ابرکوه تبدیل شد و پس از اسلام مانند نامهای دیگر،کاف به قاف تبدیل، ابرقو خوانده شده و دوباره در سال۱۳۵۰ این شهر ابرکوه نامیده شد. نام آن در نوشته های قدیم و جدید بصورت های «ابرقو»«ابرکویه»«ابرقویه»«برقوه»و «درکوه»و«ابرکوه» آمده است.
افسانه ها و داستانها درباره ابتدای حضور ابرکوه:
درباره بوجود آمدن و قدمت ابرکوه افسانه ها و داستانهایی نقل می شود که اغلب سند و مرجع علمی مقبولی ندارند. با توجه به آثار و ابنیه باقیمانده می توان پی به قدمت زیاد ابرکوه برد ولی تاریخ دقیق آنرامی بایست در نوشته های پراکنده جستجو کرد. در کتاب «داستان اصحاب رس» تالیف استاد حبیب الله فضائلی، سعی بر آن است که ساکنان قدیم ابرکوه را قوم «رس» معرفی نماید که در قرآن و در چند قسمت به همراه قوم عاد و …به آنها اشاره شده است. در این کتاب به روایتی اشاره می شودکه، ” در آن (ابرکوه) و یازده روستای اطراف درختان صنوبر تنومندی بوده و مردم بنا بر رسوم آیینی، آنها را می پرستیدند این قراء دوازده گانه به نامهای ماههای شمسی بوده اند. گفته شده این درخت را یافث ابن نوح یکی از سه فرزند نوح کاشته و در این گفتار ابرکوه را «آبان » از آن قراء دوازده گانه می دانند”. در کتاب «شناخت ابرکوه و قدمت آن» نوشته علی مدرس زاده، ذکر شده که سه فرزند نوح(یافث- سام- حام) پس از طوفان نوح مامور به آبادی جهان شدند، «یافث» به سرزمینهای شرقی و ترکستان رفت، «سام» به سرزمینهای بین شرق و جنوب که شام و عراق عرب و عجم و فارس رهنمون شد و«حام» رهسپار سرزمینهای جنوبی و آفریقا و سودان شد. مسیر داد و ستد و تجارت بعدی توسط قوم یافث که به شرق می رفت ایجاد شد ولی نسل و نژاد کسانی که در منازل بین راه باقی ماندند از سام بود.از مهم ترین این منزلگاه ها یکی «میمmeyam » بوده، که هم اکنون یکی از روستاهای اطراف ابرکوه است. لازم به ذکر است که حضور ابرکوه را در دو مکان و دو زمان می دانند: یکی ابرکوهی که کوچک و بی شهرت بوده و دیگری ابرکوهی که در مکان کنونی قرار گرفته و در سفر نامه ها و کتب مختلف از آن یادهای زیادی شده است. در کتاب «شناخت ابرکوه و قدمت آن» ، از قول «احمدبن حسین بن علی کاتب» مولف کتاب تاریخ جدید یزد آمده: «زمانیکه اسکندر کثه(یزد کنونی)را به عنوان زندان قرار داد(یعنی زمانی که تازه یزد را بنیان نهاد)نایبی برای خود در ری تعیین نمود که از ایالات ابرقو- اصفهان- اصطخر و قم خراج به نزد وی بفرستند». در صورت صحت این گفته قدمت ابرکوه نه تنها از یزد بیشتر است بلکه در آن زمان هم سنگ و هم رده ایالت اصفهان و اصطخر قلمداد می شده است.
درباره ابرکوه در نگاشته های قدیم سخن فراوان رفته از آنجمله میتوان به کتابها و نوشته های زیر اشاره کرد: « مسالک الممالک» اصطخری، «حدود العالم من المشرق الی المغرب» ،«فارسنامه»ابن بلخی،« طمعجم البلدان» یاقوت حموی، «المسالک و الممالک» ابن خردادبه، «اقلیم پارس»ایرج افشار ،«نزهه القلوب»حمدالله مستوفی ،«ٍسیاحت نامه جنوب ایران»،«فارس نامه ناصری» حاج میرزا حسن فسایی،«کتاب آثار ایران»آندره گدار ،«اقلیم پارس»محمد نقی مصطفوی،«تاریخ و جغرافیای شهرستان آباده»عبدالرحیم شریف،«لغت نامه دهخدا» و «فرهنگ فارسی معین»
در کتاب «آثار ایران» نوشته آندره گدار فرانسوی درباره موقعیت جغرافیایی ابرکوه آمده:
«ابرقو تقریبا در وسط راه اصطخر به یزد واقع است. بنابر روایت حمدالله مستوفی در ابتدا در پایان کوهی ساخته بوده اند و برکوه می گفتندش و بعد از آن بر صحرایی که اکنون هست این شهر را بنا کرده اند شهری کوچک است. کسی که از راه سورمق یا دهبید بیاید هنوز هم در دامن کوهی سنگی، که در صحرا جامانده است آثار شهر قدیم،‌و در کنار خرابه های عتیق، شهر جدید را که مستوفی اشاره می کند می بیند».
ابرقویی که در دشت واقع است، از حیث آبادی شباهتی به ابرقوی عهد مغول ندارد بلکه در حقیقت میان آبادی کنونی و ویرانه های اطرافش تفاوتی نیست، بنابر بعضی اقوال که بسیار محتمل هم است این شهر در حمله افغانها خراب شده است، ولی برخی علت حقیقی ویرانیش را سابق بر هجوم افغانها میدانند. این شهر هم مثل بسیاری از  بلادها، که پیش از این آباد و سر سبز بوده اند، بتدریج متروک شده و بحال نزع افتاده است، زیرا که تنها علت عمران این بلاد، وقوع در سر راه تجاری بوده و با انحراف این راه تجاری رشته حیات آنها منقطع شده است. راه معروف کاروانی عهد مغول که از خلیج فارس تا دریای سیاه کشیده بود از هرمز شروع و پس از عبور کرمان و یزد و سلطانیه و تبریز به سواحل دریای سیاه می رسید و ادویه چین و هند و مشک و صمغ و اجناس ابریشمی و بنه کرمان و یزد و شیراز و سنگهای قیمتی را که شیراز و هرمز و سلطانیه بازار عمده آن محسوب می شده را، به اروپا می رسانیدند.
همچنین در کتاب اصحاب رس در مورد مفاخر و بزرگان ابرکوه چنین آمده: « … تا آنجا که به ما رسیده، ابرقو به داشتن مردانی بزرگ و دانشمندان و فقها و مشایخ، مفتخر بوده است که برخی از آنها عبارتند از: «ابوالقاسم علی ابن احمد ابرقویی» وزیر بهاء الدوله (۳۸۸ تا ۴۰۳ هجری)پسر عضد الدوله دیلمی،« خواجه نظام الملک ابرقویی» از مقربان اتابک سعد بزنگی، «ابوالحسن هبه ابن الحسن ابن محمد ابرقوهی» فقیه ، «طاووس الحرمین» ، «عزیزالدین نفسی» نویسنده کتاب انسان کامل ،« علی کوهیار ابرقوهی» خطاط و کتیبه نویس ،«لطف الله منشی ابرقوهی»،«میرزا ابوالبقاء ابرقوهی» از علماو خوشنویسان،«عطا ابرقوهی» از سادات و مذاق تصوف و شاعر،«میر غیاثای ابرقوهی» فرزند میرزا هادی از گویندگان صفویه ،«عبدی» شاعر و عارف ابرقوهی و …
ویژگی ابنیه و برخی از آثارتاریخی ابرکوه:
آنچنانکه از شواهد و قرائن بر می آید، منطقه ابرکوه، یکی از مناطق و منازلی بوده که بعلت داشتن آب و هوای معتدل و آب شیرین و روان و خشکی نسبی خاک – جهت استراحت و اقامت کاروانیان-  در مسیر راه ابریشم به وجود آمده است و محلی که شاید برای اولین بار شاهد ورود نخستین گروه کاروانیان بوده ، همان طور که قبلاً ذکر شد ، احتمال قوی قریه «میم» بوده است . تاثیر راه ابریشم، بر بوجود آمدن  منازلی در مسیر راه کاروان رو بوده، که آن منازل به مرور زمان تورم یافته و برخی بواسطه استعداد خاک و محیط در قرون بعد، به شهری بزرگ و معتبر تبدیل گردیده اند . از نشانه های دیگر قدمت ابرکوه، یکی همین راه کاروان روست و دیگری درخت سرو ۴۰۰۰ ساله ای است که در این شهر می باشد، که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
و اما بافت تاریخی و کنونی شهر ابرکوه را براساس شواهد موجود، می توان به سه دوره کاملاً متفاوت تقسیم و شناسایی نمود:
ـ دوره اول، زندگی داخل حصار و ارتباط شهر از طریق دروازه های مخصوص، هم اکنون نیز محلاتی که در پیشوند نام آنها، نام دروازها است بصورت پویا در بافت تاریخی وجود دارند .
- دوره دوم، خروج از حصار و گسترش بافت شهری خارج از آن، که عمدتاً بواسطه وجود خندقهایی در شمال و جنوب شهر و همچنین بستر سنگی، با کشیدگی شرقی و غربی، در این جهات رشد بیشتری داشته است .
ـ دروه سوم، که با احداث خیابان بر اساس حرکت سواره شروع، و ایجاد محور اصلی یزد _ آباده، که بافت را از کنار مسجد جامع به دو قسمت تقسیم نموده و پس از آن خیابان اصلی راسته شمالی ـ جنوبی که باعث متلاشی شدن بازار میگردد .
در بافت تاریخی ابرکوه آثار و بناهای تاریخی و ارزشمند زیادی وجود دارد که از آن جمله میتوان به:
-  مسجد جامع : این مسجد چهار ایوانی، مجموعه ای از سبکهای معماری ایرانی ـ اسلامی دوره های مختلف تاریخی را به نمایش گذاشته است .
-  گنبد عالی : جزء مستحکمترین آثار و ابنیه تاریخی ابرکوه می باشد. بنای مذبور برج هشت ضلعی است که در بالای تپه واقع در شرق ابرکوه و مشرف به شهر قرار دارد. بام آن از آجرهای نازک عهد سلجوقی فرش شده و تاریخ بنا۴۴۸ (هـ ق ) و مدفن عمیدالدین شمس الدله دیلمی و همسرش فیروزان، از طایفه هزار اسب  می باشد .
- گنبد های سیدون علی نقیا و گلسرخی که از ابنیه قرون ۵ و ۶ هـ هستند و در بافت تاریخی ابرکوه واقعند.
-  مسجد بیرون : که درجنوب شهر و در محله جهانستان واقع است و وجه تسمیه آن به دلیل قرار گرفتن در خارج از حصار قدیمی شهر می باشد. این مسجد قدمگاه امام رضا(ع) به هنگام عبور از ابرکوه بوده است.
از دیگر آثار و بناهای ابرکوه میتوان به خانه آقازاده، صولت، موسوی و مناره های نظامیه، خندقهای سنگی،یخچالهای قدیمی، قلعه و رباط و … اشاره نمود.
بافت تاریخی شهر ابرکوه با وجود پیوستگی و متراکم بودن دارای محلات مختلفی است که مرز بین این محلات را معابر و گذرها و گاهی اوقات خانه ها  تشکیل میدهند. از محلات ابرکوه،  محلات بازار ، جرم الدین ، نبادان ، درب قلعه، دروازه میدان ، دروازه علی و طاووس داخل حصار قراردارند .از بین این محله ها  محله های دروازه علی ، درب قلعه ، دروازه میدان، از دروازه های ورودی شهر بوده و حصار شهر در حاشیه محلات نامبرده امتداد داشته است،  و محلات جهانستان، گل کاران ، پشت آسیاب جزء آبادیهای حاشیه شهر و در خارج از حصار قرار دارند .
کلیه محلات بر روی دو رشته سنگ واقع شده که کشیدگی غربی شرقی داشته و به موازات هم واقع شده اند و محله دروازه علی در شمال شرقی ، درب قلعه در شمال غربی، دروازه میدان و جهانستان در جنوب شرقی و گل کاران و پشت آسیاب در جنوب غربی این بستر سنگی قرار دارند.
ابرکوه علاوه بر داشتن آثار تاریخی و باستانی ارزشمند و در خور توجه، به داشتن آثار طبیعی و خدادادی فراوانی نیز معروف است که از آن جمله میتوان به «سرو ۴۰۰۰ ساله» آن که در دنیا بی نظیر و بی همتاست اشاره کرد.
سرو کهن ۴۰۰۰ ساله ابرکوه
امروزه کمتر کسی است که کهن ترین درخت و موجود زنده ی جهان را نشناسد ؛ درختی که در حاشیه ی جنوبی شهر ابر کوه در انتهای خیابانی به همین نام سالیان سال آزاد و استوار پا بر جا مانده و عمر چند هزار ساله ی این شهر را به یاد می آورد.
سرو ابرکوه درختی است بی نظیر از تیره ی CUPRESSUCEAE با ارتفاع بیش از ۲۵ متر و قطر تنه آن که به ۱۸ متر میرسد. به گفته ی گیاه شناس روس، پروفسور الکساندروف عمر این درخت ۴۰۰۰ سال است حال آنکه  گیاه شناسان ژاپنی عمر آن را تا ۸۰۰۰ سال نیز تخمین زده اند.
این درخت کهن و بی همتا همچنان شاداب و سرسبز به زندگی و حیات چند هزار ساله خود در دل شهر کویری ابرکوه  ادامه میدهد و بر ماست که وظیفه سنگین وخطیر مراقبت از آن را به نحو شایسته انجام داده و آن را به نسلهای آینده هدیه کنیم.
هم اکنون مقدمات ثبت این درخت بعنوان اولین اثر در فهرست آثار ملی طبیعی کشور در دست انجام است و این امر نوید خوبی برای پیگیری جهت ثبت آن در فهرست میراث طبیعی جهانی را میدهد.

شهرداری ابرکوه با سابقه ای که به پیش از ۱۳۰۸ هجری شمسی می رسد دارای قریب به ۱۱۰ نفر پرسنل کارمندی و کارگری می باشد.

این شهرداری در میدان امام حسین (ع) واقع شده است و درارای دو ساختمان شماره یک و دو   می باشد. تعداد ۱۲ نفر کارمند رسمی۲ نفر  کارمند قراردادی  ۳۴ نفر کارگر رسمی و ۵ نفر کارگر قراردادی و۵۵ نفر بصورت شرکتی و مابقی بصورت پاره وقت و نیمه وقت در حال انجام وظیفه هستند.

اولین حکم رسمی موجود در شهرداری و تصویر مربوطه به صاحب حکم پیوست می باشد.

سرو چهار هزار ساله ، گنبد عالی ، خندقهای سنگی و دهها اثر باستانی دیگر در این شهر وجود دارد.

منوچهر مهر زاده شهردار با مدرک لیسانس شهردار

مشخصات شهردار ابرکوه

منوچهرمهرزاده

لیسانس متالوژی(دانشگاه آزاد یزد)

حاج محمود فلاح زاده رئیس شورای اسلامی شهر ابرکوه با مدرک دیپلم شغل آزاد

حاج رضا ربانی نائب رئیس شورای اسلامی شهر ابرکوه با مدرک لیسانس دبیر بازنشسته

مسلم روحی پناه عضو شورا با مدرک لیسانس دبیر آموزش و پرورش ابرکوه

سید نبی رسولی عضو شورا با مدرک لیسانس کارمند آموزش و پرورش ابرکوه

ناصر زارع عضو شورا با مدرک لیسانس کارمند جهاد کشاورزی ابرکوه